Ngành thực phẩm yêu cầu cao về vệ sinh và an toàn trong từng khâu từ sơ chế đến đóng gói. Vì vậy, bảo hộ lao động trong ngành thực phẩm cần được chú trọng để bảo vệ người lao động và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sản phẩm. Wiki Bảo Hộ Lao Động cùng tìm hiểu các quy định và thiết bị cần thiết.
Đặc điểm ngành thực phẩm và yêu cầu về bảo hộ lao động
Khác với nhiều ngành sản xuất khác, ngành thực phẩm đặt yêu cầu cao về vệ sinh, độ sạch và an toàn trong từng khâu sản xuất. Người lao động có thể trực tiếp tiếp xúc với nguyên liệu, thực phẩm và dây chuyền chế biến nên trang phục làm việc cần sạch sẽ, phù hợp và hạn chế tối đa nguy cơ phát sinh dị vật hoặc nhiễm bẩn vào sản phẩm.
Tuy nhiên, yêu cầu bảo hộ trong ngành thực phẩm không chỉ dừng ở vấn đề vệ sinh. Trong quá trình làm việc, người lao động còn phải đối mặt với nhiệt, lạnh, nước, hóa chất tẩy rửa, vật sắc nhọn và máy móc, từ đó phát sinh những rủi ro cần được kiểm soát bằng trang phục và thiết bị bảo hộ phù hợp.
Quy định pháp luật về bảo hộ lao động trong ngành thực phẩm
Ngành thực phẩm chịu sự giám sát và kiểm tra chặt chẽ từ các cơ quan chức năng về an toàn lao động và vệ sinh thực phẩm. Một số quy định tiêu biểu gồm:
- Quy định về thiết bị bảo vệ cá nhân: Theo Điều 149 Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm việc trong môi trường có yếu tố nguy hiểm, độc hại phải được cung cấp và sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp như quần áo bảo hộ, găng tay, khẩu trang, giày hoặc ủng bảo hộ.
- Tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm: Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, người trực tiếp sản xuất, chế biến và kinh doanh thực phẩm phải tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh trong quá trình làm việc, nhằm bảo đảm an toàn cho thực phẩm.
- Quy định về sức khỏe người lao động: Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đáp ứng các yêu cầu về sức khỏe, kiến thức và thực hành an toàn thực phẩm, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Các đồ bảo hộ lao động ngành thực phẩm cần có
Các trang thiết bị bảo hộ lao động thiết yếu trong ngành chế biến và sản xuất thực phẩm tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn và vệ sinh khắt khe (GMP, HACCP):
- Quần áo phòng sạch / Đồng phục chế biến: Thường có màu trắng hoặc sáng màu để dễ phát hiện vết bẩn, thiết kế gọn gàng, không có túi ngoài hoặc cúc áo rơi rớt nhằm tránh lọt dị vật vào thực phẩm.
- Mũ trùm tóc / Lưới bao tóc: Giúp cố định tóc gọn gàng, ngăn chặn tuyệt đối tóc rơi rụng vào nguyên sinh liệu hoặc thành phẩm.
- Khẩu trang y tế hoặc khẩu trang chuyên dụng (khẩu trang vải kháng khuẩn/khẩu trang trong suốt che miệng): Ngăn ngừa nước bọt, vi khuẩn từ đường hô hấp lây nhiễm vào thực phẩm trong quá trình thao tác.
- Găng tay bảo hộ (Cao su, Nitrile hoặc PE): Thường dùng găng tay không bột, sử dụng một lần hoặc loại chuyên dụng chịu nhiệt/chống cắt tùy theo công đoạn (sơ chế, đóng gói, chế biến nhiệt).
- Giày / Ủng bảo hộ chuyên dụng: Thường là giày chống trượt, chống thấm nước, dễ tẩy rửa và khử trùng, phù hợp với môi trường sàn nhà xưởng ẩm ướt hoặc có dầu mỡ.
- Tạp dề chống thấm / Tạp dề chống hóa chất: Bảo vệ quần áo và cơ thể khỏi nước, dầu mỡ, hóa chất tẩy rửa hoặc nhiệt độ (trong các khu vực nấu nướng, sơ chế ướt).
- Kính bảo hộ hoặc mặt nạ chắn (khi cần thiết): Sử dụng ở các khu vực có nguy cơ bắn tóe hóa chất vệ sinh, nước nóng hoặc trong các dây chuyền cắt gọt tốc độ cao.
Lưu ý quan trọng khi sử dụng đồ bảo hộ lao động ngành thực phẩm
- Vị trí mặc và thay đồ bảo hộ: Phải thực hiện ở khu vực phòng đệm (airlock) hoặc khu vực thay đồ chuyên biệt trước khi bước vào khu vực sản xuất chính để tránh mang bụi bẩn từ bên ngoài vào.
- Nguyên tắc không có túi và khuy rời: Quần áo và tạp dề tuyệt đối không được có túi áo ngực, túi quần ngoài hoặc sử dụng cúc áo dễ rơi rớt để phòng ngừa nguy cơ dị vật lọt vào dây chuyền thực phẩm.
- Vệ sinh găng tay và tay thường xuyên: Găng tay sử dụng một lần phải được thay mới ngay khi bị rách, bẩn hoặc khi chuyển từ khu vực xử lý nguyên liệu sống sang khu vực thành phẩm (ready-to-eat) để tránh nhiễm chéo.
- Quản lý tóc và trang sức: Tóc phải được bao trùm hoàn toàn bên trong lưới/mũ (kể cả tóc mai); cấm đeo nhẫn, vòng tay, đồng hồ hoặc khuyên tai khi làm việc trực tiếp với thực phẩm.
- Bảo quản và giặt ủi định kỳ: Trang thiết bị bảo hộ tái sử dụng (như ủng, tạp dề, quần áo vải) phải được giặt ủi, khử trùng bằng hóa chất chuyên dụng và phơi sấy ở khu vực riêng biệt, tránh phơi nhiễm ngược lại môi trường sản xuất.
Lời kết
Trong ngành thực phẩm, an toàn không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà bắt đầu từ chính môi trường và con người tạo ra sản phẩm đó. Do đó, bảo hộ lao động ngành thực phẩm cần được xem là một phần của quy trình sản xuất, từ trang phục, thiết bị đến cách sử dụng. Wiki Bảo Hộ Lao Động giúp bạn có cái nhìn rõ hơn về những yêu cầu cần thiết trong môi trường sản xuất đặc thù này.
Có thể bạn quan tâm:
Ngành nghề dầu khí – đặc điểm công việc
Ngành nghề điện là gì? Công việc, rủi ro và bảo hộ cần biết
