Công trình cao tầng ngày càng phổ biến trong quá trình đô thị hóa, đáp ứng nhu cầu về nhà ở, văn phòng và không gian thương mại. Vậy công trình cao tầng có đặc điểm kết cấu, quy trình thi công và yêu cầu an toàn như thế nào? Cùng Wiki Bảo Hộ Lao Động tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Công trình cao tầng là gì?
Công trình cao tầng (hay nhà cao tầng) là loại công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp có số tầng và chiều cao vượt trội so với các nhà thông thường, trong đó chiều cao của tòa nhà là yếu tố quyết định trực tiếp đến thiết kế kiến trúc, giải pháp kết cấu chịu lực (đặc biệt là tải trọng gió và động đất), hệ thống kỹ thuật công trình cũng như quy trình thi công và an toàn vận hành.
Theo tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng tại Việt Nam, một công trình được xác định là công trình cao tầng khi đáp ứng các tiêu chí quy mô sau:
- Theo số tầng (TCVN 9363:2012): Có quy mô từ 9 tầng trở lên.
- Theo chiều cao tính bằng mét: Có chiều cao từ 25m trở lên (hoặc trên 28m đối với nhà ở theo các quy chuẩn kỹ thuật chuyên ngành về phòng cháy chữa cháy).
Các đặc điểm kết cấu cốt lõi của công trình cao tầng
- Tải trọng ngang chiếm ưu thế: Tác động của gió bão và động đất là yếu tố quyết định, tạo ra mô-men lật lớn hơn nhiều so với tải trọng đứng.
- Hệ thống kết cấu chịu lực chuyên dụng: Sử dụng kết hợp hệ khung – vách cứng, lõi cứng (core) bằng bê tông cốt thép đổ toàn khối để làm “cột sống” chịu lực.
- Vật liệu cường độ cao: Sử dụng bê tông mác cao và kết cấu thép liên hợp nhằm tăng khả năng chịu lực nén cho các tầng dưới và tiết kiệm không gian.
- Móng cọc quy mô lớn: Bắt buộc sử dụng móng cọc khoan nhồi sâu kết hợp đài móng hoặc bè dày để chịu tải trọng tập trung cực lớn.
- Kiểm soát biến dạng và dao động: Kết cấu phải đủ độ cứng vững để giới hạn độ võng và dịch chuyển ngang, đảm bảo an toàn và sự thoải mái cho người sử dụng.
Quy trình thi công công trình cao tầng
- Chuẩn bị mặt bằng: Dựng hàng rào, định vị tim mốc, lắp đặt cần trục tháp và nguồn điện/nước thi công.
- Thi công phần móng và tầng hầm: Khoan cọc nhồi, làm tường vách hầm, đào đất và đổ bê tông đài móng khối lớn (thường dùng công nghệ Top-Down).
- Thi công kết cấu phần thân: Thực hiện xoay vòng theo từng tầng: Gia công thép -> Lắp cốp pha (nhôm/leo) -> Bơm bê tông cho cột, vách, lõi cứng và sàn -> Bảo dưỡng.
- Hoàn thiện & lắp đặt MEP: Xây tường, trát bả, ốp lát, lắp vách kính mặt ngoài song song với chạy dây điện, ống nước, PCCC và thang máy (thi công gối đầu ngay khi phần thân lên tầng).
- Nghiệm thu & bàn giao: Chạy thử liên động hệ thống PCCC, thang máy, kiểm định an toàn và bàn giao công trình.
Các yêu cầu an toàn cần đảm bảo khi thi công công trình cao tầng
Trong quá trình thi công xây dựng, cần tuân thủ các yêu cầu an toàn sau để bảo vệ người lao động và hạn chế tai nạn tại công trường.
- Trang bị bảo hộ lao động: Sử dụng mũ, giày, quần áo bảo hộ, kính, găng tay và thiết bị chống rơi phù hợp với từng công việc.
- An toàn khi làm việc trên cao: Kiểm tra giàn giáo, thang, sàn thao tác; lắp đặt lan can và sử dụng thiết bị chống rơi khi cần thiết.
- An toàn máy móc, thiết bị: Kiểm tra thiết bị trước khi vận hành, bảo đảm cơ cấu che chắn và chỉ giao người đủ năng lực sử dụng.
- An toàn điện: Kiểm tra hệ thống điện, dây dẫn và thiết bị bảo vệ; ngắt nguồn trước khi sửa chữa.
- Sắp xếp công trường khoa học: Bố trí vật liệu gọn gàng, che chắn khu vực nguy hiểm, lắp biển báo và giữ lối đi thông thoáng.
- Phòng chống cháy nổ: Quản lý nguồn lửa, vật liệu dễ cháy và trang bị phương tiện chữa cháy tại khu vực cần thiết.
- Huấn luyện và ứng cứu khẩn cấp: Đào tạo an toàn cho người lao động, kiểm tra điều kiện làm việc và chuẩn bị phương án xử lý sự cố.
- Đảm bảo an toàn giao thông công trường: Phân luồng người và phương tiện, kiểm soát người ra vào và cảnh báo tại các vị trí nguy hiểm.
Việc thi công công trình cao tầng cần tuân thủ QCVN 18:2021/BXD về an toàn trong thi công xây dựng, Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015 và các quy định liên quan đến giàn giáo, thiết bị nâng, hệ thống điện và phương tiện bảo hộ lao động. Các biện pháp an toàn phải phù hợp với đặc điểm công trình và điều kiện thi công thực tế.
Lời kết
Nhìn chung, việc xây dựng và đưa các công trình cao tầng vào sử dụng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa thiết kế, thi công và quản lý chất lượng. Bên cạnh yêu cầu về độ bền kết cấu, công tác an toàn lao động cũng cần được chú trọng xuyên suốt quá trình thực hiện. Wiki Bảo Hộ Lao Động hy vọng bài viết đã cung cấp những kiến thức hữu ích, giúp bạn hiểu rõ hơn về lĩnh vực xây dựng và các yếu tố góp phần tạo nên những công trình bền vững, an toàn.
Có thể bạn quan tâm: Quần Áo Bảo Hộ Lao Động Công Trình: Những Điều Cần Biết
