Khẩu trang là vật dụng quen thuộc trong công việc và sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt khi thường xuyên tiếp xúc với bụi bẩn, khói hoặc môi trường ô nhiễm. Nhưng liệu vệ sinh khẩu trang có giúp sử dụng lại an toàn? Wiki Bảo Hộ Lao Động sẽ cùng bạn tìm hiểu loại nào có thể tái sử dụng và cách làm sạch phù hợp.
Các loại khẩu trang có thể vệ sinh để tái sử dụng
Khẩu trang y tế thường
Đối với khẩu trang đã được đeo ít hơn 4–6 giờ và chỉ tiếp xúc với môi trường ít bụi bẩn, ít ô nhiễm, không có nguồn vi khuẩn hoặc virus rõ ràng, việc tái sử dụng có thể được cân nhắc sau khi thực hiện các bước khử trùng phù hợp.
Các phương pháp vệ sinh khẩu trang ý tế thường
- Phơi nắng tự nhiên: Đặt khẩu trang trên bề mặt phẳng, sạch và khô, tránh gập gọn, sau đó để dưới ánh nắng mặt trời trong khoảng 30–45 phút. Ánh sáng UV tự nhiên có thể hỗ trợ làm khô và giảm một phần vi sinh vật trên bề mặt khẩu trang.
- Sử dụng máy sấy khô: Đặt khẩu trang trong máy sấy ở chế độ “khô nhẹ” hoặc “hơi ấm” trong khoảng 10–15 phút. Nhiệt độ không nên vượt quá 70°C để hạn chế nguy cơ làm biến dạng vật liệu và ảnh hưởng đến lớp lọc.
- Khử trùng bằng hơi nước: Đun sôi nước và để hơi nước tiếp xúc với khẩu trang trong khoảng 5–10 phút. Sau khi hoàn tất, lấy khẩu trang ra và để khô tự nhiên trong không gian sạch, thoáng mát trước khi sử dụng lại.
Wiki Bảo Hộ Lao Động không khuyến khích việc tái sử dụng khẩu trang y tế, bởi đây là sản phẩm được thiết kế chủ yếu để sử dụng một lần. Đặc biệt, khẩu trang y tế đã tiếp xúc với môi trường bệnh viện, người bệnh hoặc khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao cần được thay mới sau khi sử dụng, không nên vệ sinh để dùng lại.
Khẩu trang vải
Khác với khẩu trang y tế dùng một lần, khẩu trang vải có thể được sử dụng nhiều lần tùy vào chất liệu và công nghệ xử lý. Một số sản phẩm có khả năng tái sử dụng từ 10–30 lần giặt khi được bảo quản đúng cách. Vì vậy, vệ sinh khẩu trang định kỳ giúp loại bỏ bụi bẩn, mồ hôi và giữ khẩu trang sạch sẽ trong quá trình sử dụng.
Để làm sạch khẩu trang vải mà không ảnh hưởng nhiều đến chất liệu, người dùng có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ
Trước khi giặt, cần chuẩn bị:
- Chậu hoặc bát sạch.
- Nước ấm, không quá 40°C.
- Dung dịch giặt dịu nhẹ, không chứa clo hoặc chất tẩy trắng mạnh.
- Khăn mềm để thấm bớt nước.
Không nên sử dụng các loại chất tẩy mạnh hoặc dung dịch có tính ăn mòn vì có thể ảnh hưởng đến màu sắc, chất liệu và lớp xử lý trên khẩu trang.
Bước 2: Ngâm khẩu trang
Cho nước ấm và một lượng nhỏ dung dịch giặt vào chậu, khuấy đều rồi đặt khẩu trang vào ngâm khoảng 5–10 phút. Việc này giúp bụi bẩn và mồ hôi bám trên bề mặt được làm mềm, thuận tiện cho quá trình làm sạch.
Không nên ngâm quá lâu vì độ ẩm kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất liệu và độ đàn hồi của khẩu trang.
Bước 3: Giặt bằng tay
Sau khi ngâm, dùng tay nhẹ nhàng ấn và bóp khẩu trang trong nước. Với những vị trí có vết bẩn, có thể dùng tay chà nhẹ để làm sạch.
Không nên vò, xoắn hoặc chà xát quá mạnh vì có thể khiến khẩu trang bị bai dão, biến dạng hoặc ảnh hưởng đến cấu trúc vải.
Bước 4: Xả sạch
Xả khẩu trang dưới vòi nước sạch cho đến khi không còn bọt xà phòng. Cần đảm bảo dung dịch giặt được loại bỏ hoàn toàn để hạn chế cặn hóa chất còn sót lại trên vải.
Bước 5: Làm khô
Sau khi xả, dùng tay ép nhẹ để loại bỏ bớt nước hoặc đặt khẩu trang vào khăn mềm để thấm ẩm. Không vắt hoặc xoắn mạnh vì có thể làm giãn sợi vải.
Đặt khẩu trang trên một bề mặt phẳng, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Thời gian khô tự nhiên thường khoảng 2–4 giờ, tùy vào độ dày và độ ẩm môi trường. Khi khẩu trang đã hoàn toàn khô, có thể gập gọn nhẹ nhàng và lưu trữ.
Lưu ý:
- Ưu tiên giặt khẩu trang bằng tay, hạn chế sử dụng máy giặt để tránh lực quay và ma sát mạnh làm khẩu trang bị biến dạng hoặc bai dão.
- Giặt riêng khẩu trang với quần áo và các vật dụng khác để hạn chế bụi bẩn, vi khuẩn từ các đồ dùng khác bám vào.
- Thực hiện đúng hướng dẫn của nhà sản xuất khi vệ sinh khẩu trang để duy trì độ bền cũng như khả năng sử dụng của sản phẩm.
Các loại khẩu trang không nên vệ sinh để tái sử dụng
Nếu khẩu trang vải có thể giặt để sử dụng nhiều lần và khẩu trang y tế có thể cân nhắc dùng lại trong một số trường hợp nhất định, thì với các dòng chuyên dụng khác việc vệ sinh khẩu trang gần như không thể. Với những dòng này, việc giặt hoặc ngâm nước không đúng cách có thể làm thay đổi cấu trúc lớp lọc, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả bảo vệ trong quá trình sử dụng.
- Khẩu trang lọc bụi: như N95, KN95, KF94, FFP2… không nên tự ý giặt hoặc ngâm nước vì có thể ảnh hưởng đến lớp lọc và khả năng bảo vệ.
- Khẩu trang than hoạt tính: như khẩu trang than hoạt tính dạng vải không dệt, khẩu trang than hoạt tính 4 lớp… không nên giặt trực tiếp nếu sản phẩm không có hướng dẫn tái sử dụng.
- Khẩu trang chống hóa chất: như khẩu trang lọc hơi hữu cơ, khẩu trang lọc khí độc… cần được xử lý và thay thế theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không tự ý vệ sinh để dùng lại.
- Khẩu trang chuyên dụng: như khẩu trang chống bụi mịn, khẩu trang chống khói, khẩu trang phòng độc… có lớp lọc riêng nên không nên áp dụng cách giặt thông thường.
Wiki Bảo Hộ Lao Động khuyến nghị người dùng kiểm tra kỹ hướng dẫn của từng sản phẩm trước khi vệ sinh khẩu trang. Nếu nhà sản xuất không cho phép tái sử dụng, không nên tự ý giặt hoặc khử khuẩn vì có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ.
Lời kết
Như vậy, việc vệ sinh khẩu trang có nên thực hiện hay không còn phụ thuộc vào từng loại và tình trạng sử dụng. Hy vọng những chia sẻ trên từ Wiki Bảo Hộ Lao Động giúp bạn lựa chọn cách xử lý phù hợp với chiếc khẩu trang của mình. Truy cập website để xem thêm nhiều kiến thức hữu ích về bảo hộ lao động!
