An toàn lao động là gì?
Theo khoản 2 Điều 3 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, an toàn lao động là các giải pháp nhằm phòng ngừa và kiểm soát tác động của các yếu tố nguy hiểm trong quá trình làm việc, từ đó bảo đảm không xảy ra thương tật hoặc tử vong đối với người lao động.
Các nguyên tắc cơ bản trong an toàn lao động
Theo Điều 5 Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, công tác an toàn lao động cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng của người lao động và hạn chế tối đa tai nạn lao động.
- Người lao động cần được đảm bảo làm việc trong điều kiện môi trường an toàn. Song, được trang bị đồ bảo hộ khi làm việc tại nơi như: công trường, nhà xưởng, nhà máy sản xuất,… để đảm bảo an toàn sức khỏe, tính mạng cho người công nhân.
- Người sử dụng lao động luôn phải có trách nhiệm, ý thức và nghiêm túc tuân thủ các quy định về các biện pháp an toàn lao động trong quá trình sử dụng lao động. Luôn đặt các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát lên hàng đầu tránh những tình huống đáng tiếc xảy ra.
- Doanh nghiệp có thể tham gia thẩm vấn ý kiến đối với các bên liên quan như: Hội đồng về an toàn, vệ sinh lao động các cấp trong xây dựng, tổ chức công đoàn, tổ chức đại diện người sử dụng lao động. Qua đó, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động thực hiện đúng các biện pháp trong an toàn lao động.
Các tiêu chuẩn về an toàn lao động cần biết
Bên cạnh việc tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, doanh nghiệp nên áp dụng các tiêu chuẩn quản lý an toàn lao động để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và bảo vệ người lao động. Một số tiêu chuẩn phổ biến gồm:
- ISO 45001:2018: Tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, giúp doanh nghiệp nhận diện, kiểm soát rủi ro và cải thiện điều kiện làm việc.
- OHSAS 18001: Tiêu chuẩn quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, là tiền thân của ISO 45001 và vẫn được một số doanh nghiệp tham chiếu.
- ISO 9001: Tiêu chuẩn về hệ thống quản lý chất lượng, hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát quy trình, giảm rủi ro trong hoạt động sản xuất và kinh doanh.
- Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015: Cơ sở pháp lý quy định quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người sử dụng lao động, người lao động trong việc bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại Việt Nam.
Biện pháp đảm bảo an toàn lao động
Để xây dựng môi trường làm việc an toàn, hạn chế tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe người lao động, doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các biện pháp sau:
- Thiết kế môi trường làm việc an toàn: Bố trí máy móc, thiết bị, nhà xưởng và lối đi khoa học nhằm giảm thiểu các nguy cơ gây mất an toàn trong quá trình làm việc.
- Trang bị và bảo dưỡng thiết bị bảo hộ lao động: Cung cấp đầy đủ quần áo bảo hộ, mũ bảo hộ, giày bảo hộ, găng tay, kính bảo hộ, mặt nạ phòng độc và các thiết bị phù hợp với từng vị trí công việc. Đồng thời, doanh nghiệp cần kiểm tra, bảo dưỡng và thay thế thiết bị định kỳ để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.
- Đào tạo và xây dựng văn hóa an toàn: Tổ chức huấn luyện định kỳ về an toàn lao động, hướng dẫn quy trình làm việc an toàn, kỹ năng sơ cứu và ứng phó sự cố. Đồng thời, khuyến khích người lao động chủ động báo cáo các nguy cơ tiềm ẩn để hình thành văn hóa an toàn trong doanh nghiệp.
- Xây dựng quy trình làm việc tiêu chuẩn (SOP): Ban hành hướng dẫn cụ thể cho từng công đoạn, giúp người lao động thực hiện đúng quy trình và hạn chế rủi ro trong quá trình sản xuất.
- Kiểm tra, giám sát và đánh giá định kỳ: Thường xuyên rà soát môi trường làm việc, kiểm tra việc tuân thủ các quy định về an toàn lao động và kịp thời khắc phục những nguy cơ có thể dẫn đến tai nạn.
- Ứng dụng công nghệ và tiêu chuẩn quản lý: Áp dụng các hệ thống quản lý an toàn như ISO 45001, kết hợp camera giám sát, cảm biến cảnh báo và phần mềm quản lý an toàn để theo dõi, đánh giá rủi ro và nâng cao hiệu quả quản lý an toàn lao động.
Hy vọng bài viết của Wiki Bảo hộ lao động đã mang đến cho bạn những thông tin hữu ích về an toàn lao động, các nguyên tắc và biện pháp cần thiết để xây dựng môi trường làm việc an toàn.
