Giày bảo hộ được cấu tạo từ nhiều bộ phận như thân giày, mũi bảo vệ, đế giày, lót chống đâm xuyên và lớp lót bên trong. Mỗi thành phần đảm nhiệm một chức năng riêng nhằm hạn chế các rủi ro như vật nặng rơi, vật sắc nhọn, trơn trượt hoặc va đập trong quá trình làm việc. Hiểu rõ cấu tạo giúp người dùng lựa chọn loại giày phù hợp với môi trường sử dụng.
Cấu tạo giày bảo hộ gồm những bộ phận nào?
Tùy từng mẫu, cấu tạo có thể thay đổi về vật liệu và số lớp, nhưng một đôi giày bảo hộ lao động thường có các bộ phận chính gồm thân giày, mũi bảo vệ, đế ngoài, đế giữa, lót chống đâm xuyên, lót giày và lớp lót bên trong. Một số thiết kế còn bổ sung lớp chống tĩnh điện, chống thấm nước hoặc các cấu trúc hỗ trợ bảo vệ mắt cá chân.
Việc phân biệt từng bộ phận đặc biệt quan trọng khi so sánh sản phẩm, bởi một đôi giày có thiết kế chắc chắn chưa chắc đã phù hợp với mọi môi trường lao động.
Các bộ phận quan trọng trong cấu tạo giày bảo hộ
Mũi giày bảo hộ
Mũi giày nằm ở phía trước bàn chân và có nhiệm vụ bảo vệ các ngón chân trước nguy cơ va đập hoặc bị vật nặng rơi xuống. Hai vật liệu thường gặp là thép và composite.
Mũi thép có độ cứng cao và phổ biến trong nhiều loại giày công nghiệp. Trong khi đó, mũi composite nhẹ hơn và không dẫn điện như kim loại, phù hợp với một số môi trường có yêu cầu đặc thù.
Thân giày bảo hộ
Thân giày bao phủ phần mu và hai bên bàn chân, vừa tạo cấu trúc cho đôi giày vừa góp phần bảo vệ chân khỏi bụi bẩn, va quệt và các tác động từ môi trường. Vật liệu có thể là da, microfiber, vải kỹ thuật hoặc các loại vật liệu tổng hợp.
Với công việc phải mang giày trong thời gian dài, nên cân nhắc đồng thời độ bền, khả năng thoáng khí và mức độ linh hoạt của thân giày.
Đế giày bảo hộ
Đế là một trong những bộ phận quan trọng nhất trong cấu tạo giày bảo hộ. Cấu trúc đế thường gồm đế ngoài và đế giữa. Đế ngoài tiếp xúc trực tiếp với mặt sàn, hỗ trợ chống trượt, chống mài mòn và có thể được thiết kế để chịu dầu tùy sản phẩm. Đế giữa giúp tăng độ êm và hỗ trợ hấp thụ lực khi di chuyển.
Các vật liệu thường gặp gồm PU, TPU, cao su hoặc EVA. Với môi trường công trường, nhà xưởng hay kho hàng, độ bám của đế cần được xem xét cùng với độ bền và khả năng chống trượt.
Lót chống đâm xuyên
Lót chống đâm xuyên nằm trong phần đế và giúp hạn chế vật sắc nhọn như đinh, thanh kim loại hoặc mảnh vật liệu xuyên từ dưới lên. Một số sản phẩm sử dụng lót thép, trong khi các mẫu khác dùng vật liệu phi kim.
Đây là bộ phận đặc biệt đáng chú ý khi chọn giày cho công trường xây dựng, cơ khí, sản xuất hoặc kho vận, nơi người lao động có thể gặp vật sắc nhọn trên mặt sàn.
Lót giày và lớp lót bên trong
Lót giày tiếp xúc trực tiếp hoặc gần bàn chân, có tác dụng tạo độ êm, hỗ trợ phân bổ áp lực và tăng sự thoải mái khi đi lại. Trong khi đó, lớp lót bên trong thân giày có thể hỗ trợ hút ẩm, giảm ma sát và tạo cảm giác dễ chịu hơn.
Hai phần này không trực tiếp thay thế các bộ phận bảo vệ chính nhưng lại ảnh hưởng đáng kể đến trải nghiệm khi phải sử dụng giày trong nhiều giờ.
Cổ giày, lưỡi gà và hệ thống buộc
Cổ giày, lưỡi gà, dây buộc hoặc khóa giúp cố định bàn chân, hạn chế xê dịch khi di chuyển và tạo độ ôm chân. Với các mẫu giày cổ cao, phần cổ còn hỗ trợ tăng khả năng bảo vệ khu vực mắt cá chân.
Cấu tạo giày bảo hộ ảnh hưởng thế nào đến khả năng bảo vệ?
Mỗi bộ phận trong giày phục vụ một nhóm nguy cơ khác nhau. Mũi bảo vệ tập trung vào vùng ngón chân, lót chống đâm xuyên giúp bảo vệ từ phía dưới, còn đế ngoài đóng vai trò quan trọng trong khả năng bám sàn và hạn chế trượt ngã.
Vì vậy, không nên chỉ dựa vào trọng lượng hoặc vẻ ngoài để đánh giá một đôi giày bảo hộ. Điều quan trọng là đối chiếu cấu tạo của sản phẩm với nguy cơ thực tế tại nơi làm việc.
Nếu đang tìm hiểu các lựa chọn phổ biến trên thị trường, bạn có thể tham khảo thêm bài top 5 các loại giày bảo hộ lao động phổ biến để có thêm cơ sở so sánh giữa từng dòng giày.
Cấu tạo giày bảo hộ có liên quan gì đến tiêu chuẩn?
Không phải tất cả giày bảo hộ đều có cùng cấu hình bảo vệ. Tùy sản phẩm, nhà sản xuất có thể công bố khả năng chống va đập, chống đâm xuyên, chống trượt, chống tĩnh điện hoặc các đặc tính khác. Vì vậy, khi mua nên kiểm tra thông tin kỹ thuật, ký hiệu bảo vệ và tiêu chuẩn mà sản phẩm công bố thay vì chỉ nhìn vào hình thức.
Các tiêu chuẩn như EN ISO 20345 hay ASTM F2413 thường được người dùng gặp khi tìm hiểu về giày bảo hộ. Trong đó, EN ISO 20345 quy định các yêu cầu về khả năng bảo vệ và an toàn đối với giày bảo hộ, bao gồm các cấp độ và ký hiệu bảo vệ khác nhau. Với ASTM F2413, người dùng cũng nên kiểm tra đúng phiên bản và yêu cầu áp dụng của tiêu chuẩn đối với sản phẩm. Tiêu chuẩn cụ thể cần được đối chiếu với yêu cầu công việc và cấu hình thực tế của từng sản phẩm.
Nên chọn cấu tạo giày bảo hộ như thế nào?
Với công trường xây dựng, nên ưu tiên cấu hình có mũi bảo vệ, khả năng chống đâm xuyên và đế có độ bám tốt. Trong môi trường cơ khí, sản xuất, cần chú ý thêm khả năng chống va đập, chống mài mòn và chống trượt.
Đối với kho vận, nơi phải đi lại nhiều, độ êm, trọng lượng và khả năng bám sàn có thể được ưu tiên hơn. Trong môi trường có yêu cầu đặc thù về điện hoặc tĩnh điện, cần lựa chọn theo đúng thông số kỹ thuật của nơi làm việc.
Câu hỏi thường gặp về cấu tạo giày bảo hộ
Giày bảo hộ có phải đôi nào cũng có lót chống đinh?
Không. Khả năng chống đâm xuyên phụ thuộc vào cấu tạo và cấu hình bảo vệ của từng sản phẩm. Khi cần tính năng này, nên kiểm tra rõ thông tin kỹ thuật trước khi mua.
Mũi thép và mũi composite khác nhau thế nào?
Mũi thép có độ cứng cao và phổ biến, còn composite nhẹ hơn và phù hợp với một số môi trường yêu cầu vật liệu phi kim.
Đế giày bảo hộ gồm những gì?
Đế thường gồm đế ngoài và đế giữa; tùy thiết kế có thể tích hợp thêm lớp chống đâm xuyên hoặc các cấu trúc hỗ trợ khác.
Wiki Bảo hộ Lao Động: Hiểu đúng cấu tạo trước khi chọn giày
Hiểu rõ cấu tạo giày bảo hộ giúp người dùng đánh giá sản phẩm dựa trên khả năng bảo vệ thực tế thay vì chỉ nhìn vào kiểu dáng hoặc giá bán. Nếu muốn tìm hiểu rộng hơn về khái niệm và phân loại bảo hộ, có thể tham khảo thêm nội dung bảo hộ lao động thuộc nhóm nào và bài bảo hộ lao động khác nhau ở điểm nào trên Wiki Bảo hộ Lao Động.
