Nhiệt độ trong môi trường làm việc có thể tác động không nhỏ đến sức khỏe và sự an toàn của người lao động. Khi phải làm việc trong điều kiện nhiệt độ bất lợi, cơ thể sẽ phải liên tục thích nghi để duy trì trạng thái ổn định. Vậy mối nguy về nhiệt có thể gây ra những ảnh hưởng gì và đâu là cách phòng tránh hiệu quả? Cùng Wiki Bảo Hộ Lao Động tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Mối nguy về nhiệt là gì?
Mối nguy về nhiệt là những yếu tố trong môi trường làm việc có liên quan đến nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng làm việc của người lao động. Mối nguy này thường xuất hiện tại các khu vực có nguồn nhiệt cao, môi trường nóng ẩm, nhiệt độ thấp hoặc sự thay đổi nhiệt độ lớn.
Để đánh giá mối nguy về nhiệt tại nơi làm việc, cần xem xét điều kiện nhiệt của môi trường, bao gồm nhiệt độ không khí, độ ẩm, tốc độ gió và nhiệt bức xạ. Một số chỉ số thường được sử dụng gồm:
- WBGT (Wet Bulb Globe Temperature): Đánh giá tổng hợp ảnh hưởng của nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió và bức xạ nhiệt.
- Độ ẩm tương đối (%RH): Ảnh hưởng đến khả năng thoát nhiệt của cơ thể thông qua quá trình bay hơi mồ hôi.
- Nhiệt độ bức xạ: Là nhiệt từ các nguồn như mặt trời, lò nung, máy móc hoặc bề mặt nóng tác động đến người lao động.
Các loại mối nguy về nhiệt
Mối nguy về nhiệt trong môi trường lao động có thể được chia thành 3 nhóm chính:
- Mối nguy do nhiệt độ cao: Xảy ra khi người lao động làm việc trong môi trường nóng hoặc tiếp xúc với nguồn nhiệt như lò nung, máy móc, kim loại nóng, ánh nắng…
- Mối nguy do nhiệt độ thấp: Thường gặp trong kho lạnh, nhà máy đông lạnh hoặc môi trường thời tiết lạnh.
- Mối nguy do thay đổi nhiệt độ: Xảy ra khi người lao động phải di chuyển hoặc làm việc trong môi trường có sự chênh lệch nhiệt độ lớn hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Các nguồn phát sinh mối nguy về nhiệt
Trong môi trường lao động, mối nguy về nhiệt có thể xuất phát từ nhiều nguồn khác nhau, từ quá trình sản xuất, máy móc thiết bị đến điều kiện môi trường và khu vực làm việc:
- Quá trình sản xuất: Các công đoạn nung, luyện kim, đúc, hàn, cắt, gia nhiệt, sấy và đốt nhiên liệu có thể tạo ra nhiệt độ cao và bức xạ nhiệt. Ngược lại, kho lạnh, phòng cấp đông, dây chuyền làm lạnh và khu vực bảo quản sản phẩm ở nhiệt độ thấp có thể khiến người lao động phải làm việc trong môi trường lạnh.
- Máy móc, thiết bị: Lò nung, lò hơi, máy hàn, động cơ, máy phát điện, máy gia nhiệt và các thiết bị hoạt động liên tục có thể phát sinh, truyền hoặc bức xạ nhiệt ra khu vực làm việc.
- Điều kiện môi trường: Nắng nóng, nhiệt độ và độ ẩm cao, kết hợp với nhà xưởng kín, thông gió kém hoặc thiếu hệ thống làm mát, có thể khiến nhiệt tích tụ và làm tăng mức độ ảnh hưởng của nhiệt đến người lao động.
Ảnh hưởng của mối nguy về nhiệt đến sức khỏe người lao động
Khi thường xuyên làm việc trong môi trường có nhiệt độ khắc nghiệt hoặc thay đổi bất thường, người lao động có thể gặp các vấn đề sức khỏe sau:
- Các rối loạn do nhiệt: Có thể gây mất nước, mất điện giải, chuột rút, kiệt sức do nhiệt, sốc nhiệt, hạ thân nhiệt, mệt mỏi, lú lẫn và mất ý thức.
- Tổn thương da: Nhiệt độ cao có thể gây phát ban, kích ứng da, viêm da và bỏng; trong khi môi trường lạnh có thể gây tê cóng, cước lạnh và tổn thương mô.
- Các vấn đề về đường hô hấp: Làm việc trong điều kiện lạnh hoặc thay đổi nhiệt độ thường xuyên có thể gây kích ứng đường hô hấp, làm nặng thêm một số bệnh lý như viêm mũi, viêm họng, viêm phế quản.
- Ảnh hưởng đến tuần hoàn: Có thể làm thay đổi hoạt động của mạch máu, ảnh hưởng đến tuần hoàn và khả năng điều hòa thân nhiệt.
- Suy giảm thể chất và thần kinh: Có thể gây mệt mỏi, giảm tập trung, giảm khả năng vận động và phản ứng.
- Tăng nguy cơ tai nạn lao động: Những ảnh hưởng trên có thể làm giảm sự tỉnh táo và khả năng thao tác, từ đó tăng nguy cơ sai sót, ngã, va chạm hoặc tai nạn khi làm việc.
Các biện pháp phòng tránh mối nguy về nhiệt
- Duy trì nhiệt độ, độ ẩm và thông gió phù hợp; che chắn, cách ly nguồn nhiệt, sử dụng vật liệu cách nhiệt và thiết bị tản nhiệt để hạn chế tác động của nhiệt đến người lao động.
- Sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ ngơi phù hợp với điều kiện nhiệt; hạn chế thời gian tiếp xúc liên tục với môi trường có nhiệt độ khắc nghiệt.
- Lựa chọn quần áo, găng tay, giày bảo hộ, mũ và các thiết bị bảo hộ phù hợp với điều kiện nhiệt và tính chất công việc, giúp hạn chế tác động của nhiệt lên cơ thể.
- Bố trí khu vực nghỉ phù hợp để người lao động có thể phục hồi sau thời gian làm việc trong điều kiện nhiệt bất lợi; đảm bảo cung cấp đủ nước khi công việc gây mất nước.
- Thường xuyên quan sát các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi, chóng mặt, chuột rút, lú lẫn, run hoặc tê buốt của cơ thể để kịp thời ngừng công việc và xử lý.
- Doanh nghiệp cần luôn bố trí đội ngũ sơ cứu được đào tạo, trang bị dụng cụ cần thiết và xây dựng phương án xử lý khi xảy ra các trường hợp như sốc nhiệt, hạ thân nhiệt, bỏng hoặc tổn thương do lạnh.
- Hướng dẫn người lao động nhận biết mối nguy về nhiệt, dấu hiệu ảnh hưởng đến sức khỏe và cách sử dụng đúng trang phục, thiết bị bảo hộ.
Lời kết
Hy vọng những chia sẻ trên từ Wiki Bảo Hộ Lao Động đã mang đến cho bạn những kiến thức hữu ích về mối nguy về nhiệt. Mỗi môi trường làm việc có đặc điểm khác nhau, vì vậy việc nhận diện đúng nguy cơ và lựa chọn biện pháp bảo vệ phù hợp là điều cần thiết để xây dựng môi trường làm việc an toàn, hiệu quả.
