Bảo hộ lao động (phương tiện bảo vệ cá nhân – PPE) chỉ phát huy tác dụng khi còn nguyên vẹn và đúng chất lượng. Nhiều doanh nghiệp và người lao động vẫn dùng đến khi đã hỏng nặng mới thay, dẫn đến nguy cơ tai nạn cao. Vậy khi nào nên bảo trì và thay thế bảo hộ lao động theo đúng quy định và thực tế sử dụng?
Khi nào bắt buộc phải bảo trì hoặc thay thế bảo hộ lao động?
Theo Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH và nguyên tắc quản lý PPE, việc bảo trì, kiểm tra và thay thế được thực hiện trong các trường hợp sau:
1. Phương tiện bị hỏng, rách, mất khả năng bảo vệ
- Áo, quần bị rách, đứt đường may, bạc màu nghiêm trọng.
- Giày bảo hộ đế mòn trơn, mũi thép biến dạng, lớp lót xẹp.
- Mũ bảo hộ bị nứt, lõm, quai đeo hỏng.
- Găng tay, kính, mặt nạ bị thủng, mất độ kín hoặc hết khả năng lọc.
- Dây đai an toàn bị sờn, đứt sợi, khóa hỏng hoặc mất đàn hồi.
→ Phải thay ngay, không được tiếp tục sử dụng.
2. Hết thời hạn sử dụng theo khuyến nghị nhà sản xuất
Mỗi loại PPE đều có tuổi thọ kỹ thuật. Doanh nghiệp phải căn cứ khuyến cáo nhà sản xuất và mức độ sử dụng thực tế để quyết định thời hạn.
3. Thay đổi công việc hoặc môi trường làm việc
Khi người lao động chuyển sang vị trí nguy hiểm hơn (ví dụ từ kho sang công trường, từ môi trường khô sang môi trường hóa chất), cần trang cấp loại bảo hộ phù hợp hơn.
4. Kiểm tra định kỳ phát hiện giảm chất lượng
- Kiểm tra trước mỗi ca làm việc.
- Kiểm tra định kỳ theo lịch của doanh nghiệp (thường 3–6 tháng/lần đối với PPE chuyên dụng).
Thời điểm bảo trì & thay thế theo từng loại bảo hộ phổ biến
| Loại bảo hộ | Thời điểm nên bảo trì/kiểm tra | Thời điểm nên thay thế điển hình |
|---|---|---|
| Áo, quần bảo hộ | Sau mỗi lần giặt, kiểm tra đường may | 12–18 tháng (phổ thông), 18–24 tháng (chống cháy, chống hóa chất) |
| Áo điều hòa | Kiểm tra quạt, pin, dây nối định kỳ | Khi quạt yếu, pin chai, vải giảm thoáng khí |
| Giày bảo hộ | Kiểm tra đế, mũi thép, lớp lót | 6–12 tháng (môi trường nặng), 12–18 tháng (nhẹ) |
| Mũ bảo hộ | Kiểm tra vỏ, quai, lót | 2–3 năm hoặc ngay khi bị va đập mạnh |
| Dây đai an toàn | Kiểm tra định kỳ trước mỗi lần sử dụng | Ngay khi phát hiện sờn, đứt sợi hoặc khóa hỏng |
| Găng tay, kính, mặt nạ | Kiểm tra trước mỗi lần sử dụng | Ngay khi hỏng hoặc hết hạn lọc |
Đối với giày bảo hộ, bạn nên xem chi tiết hướng dẫn tại bài viết:
Khi nào nên thay giày bảo hộ lao động? Với dây đai bảo hộ (dây an toàn), việc kiểm tra định kỳ rất quan trọng vì liên quan trực tiếp đến tính mạng khi làm việc trên cao. Tham khảo thêm:
Khi nào nên kiểm tra dây đai bảo hộ lao động?
Cách bảo trì bảo hộ lao động đúng cách
- Vệ sinh đúng hướng dẫn: Tháo quạt/pin trước khi giặt áo điều hòa; không dùng hóa chất mạnh với quần áo chống hóa chất.
- Bảo quản đúng nơi: Khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp, không để gần hóa chất hoặc nguồn nhiệt.
- Ghi sổ theo dõi: Doanh nghiệp nên có sổ theo dõi tình trạng PPE của từng người lao động.
- Khử độc, khử trùng: Bắt buộc với PPE dùng ở môi trường nhiễm bẩn, nhiễm độc, nhiễm xạ (theo Điều 7 Thông tư 25/2022).
Chất lượng ban đầu của sản phẩm ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ và chi phí bảo trì. Bạn có thể tham khảo thêm giá áo bảo hộ phụ thuộc vào yếu tố nào – top 7 yếu tố và điều gì quyết định chất lượng áo điều hòa để lựa chọn sản phẩm bền, dễ bảo trì hơn.
Trách nhiệm của doanh nghiệp và người lao động
- Doanh nghiệp: Phải tổ chức kiểm tra, bảo trì, thay thế kịp thời; không được để người lao động dùng PPE hết hạn hoặc hỏng.
- Người lao động: Có trách nhiệm bảo quản, kiểm tra trước khi dùng và báo cáo ngay khi phát hiện hư hỏng để được cấp mới.
Hậu quả nếu không bảo trì, thay thế đúng lúc
- Tăng nguy cơ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp.
- Doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính và chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
- Chi phí phát sinh cao hơn do phải thay thế hàng loạt hoặc bồi thường thiệt hại.
Kết luận
Khi nào nên bảo trì và thay thế bảo hộ lao động? → Ngay khi phát hiện hỏng hóc, hết hạn sử dụng, hoặc khi điều kiện làm việc thay đổi. → Kết hợp kiểm tra định kỳ và bảo quản đúng cách để kéo dài tuổi thọ sản phẩm. Việc bảo trì đúng thời điểm không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ sức khỏe người lao động và tối ưu chi phí cho doanh nghiệp. Wiki Bảo Hộ Lao Động luôn cập nhật kiến thức thực tế để hỗ trợ bạn quản lý bảo hộ hiệu quả hơn.
